www.marathivarsa.com

मधमाशी बद्दल आश्चर्यकारक तथ्य | Amazing Facts About Honeybee In Marathi


07 January 2020, लेखक: सुजिता म्हात्रे | नियमित अपडेट साठी फॉलो करा : फेसबुक | इन्स्टाग्राम | ट्विटर



मधमाश्या त्यांच्या आयुष्यात कधीही झोपत नाहीत. हे इतके कष्टाळू आहेत की विचारू नका! बिचारी एक थेंब मधसाठी दूरवर उडत असते . परंतु आजकाल तरी ते कमी झाले आहे पण पूर्वी मधमाश्यांचा मधमाश (पोळा) जागो जागी, झाडांवर भिंतींवर लटकलेला आढळत होता. अशावेळी तुमच्या मनात काही प्रश्न असतील, आज आम्ही तुम्हाला रंजक तथ्यांद्वारे मधमाशी संबंधित प्रत्येक माहितीची ओळख करून देऊ…


१. पृथ्वीवर मधमाश्यांच्या २०,००० हून अधिक प्रकार आहेत पण त्यापैकी फक्त ४ मधमाशीचे प्रकार मध बनवू शकतात.


२. पोळ्यामध्ये २० ते ६० हजार मादी मधमाश्या, काही शंभर नर मधमाश्या आणि 1 राणी मधमाशी असतात,आणि ते हा पोळा त्यांच्या पोटाच्या ग्रंथीपासून निघणाऱ्या मेणापासुन बनवितात.


३. मधमाशी या पृथ्वीवरील एकमेव कीटक आहे ज्याद्वारे बनविलेले अन्न मनुष्याद्वारे खाल्ले जाते.


४. केवळ मादी मधमाशी मध गोळा करते आणि डंक मारू शकते, नर मधमाशी (ड्रोन) फक्त राणीशी संभोग करण्यासाठी जन्माला येतात.


५. एखाद्या माणसाला मारण्यासाठी मधमाशीचे 1100 डंक पुरेसे आहेत.


६. मधमाश्या आधी मध पचवतात, आणि म्हणूनच ते आपल्या रक्तापर्यंत पोहोचण्यासाठी फक्त २० मिनिटे लागतात.


७. मधमाशी 24 km / h च्या वेगाने उडते आणि एका सेकंदात त्याचे पंख 200 वेळा हलवते. म्हणजे, दर मिनिटाला 12,000 वेळा.


८. कुत्र्यांप्रमाणेच, मधमाश्यांना बॉम्ब शोधणे देखील शिकवले जाऊ शकते, त्यांच्याकडे 170 प्रकारचे वास घेण्याचे रिसेप्टर्स आहेत तर डासांमध्ये हि संख्या फक्त 79 आहे.


९. मधमाशी फुलांच्या शोधात पोळ्यापासून 10 किमी दूर जाते, एका वेळी ते 50 ते 100 फुलांचा रस गोळा करू शकते. त्यांच्याकडे अँटिना प्रकारची लांब दांडी आहे ज्याद्वारे ते फुलांपासून अमृत (परागकण) करतात शोषून घेतात . मधमाशी चे दोन पोट आहेत, काही अमृत (परागकण) त्यांच्या मुख्य पोटात ऊर्जा देण्यासाठी जातात आणि उर्वरित त्यांच्या दुसर्‍या पोटात साठवले जातात. मग अर्ध्या तासानंतर ते मध बनते आणि ते तोंडातून बाहेर काढले जाते . काही लोक या प्रक्रियेला उलटी देखील म्हणतात. मधमाशा मध अशा प्रकारे मध बनवतात.

(टीपः अमृतमध्ये (परागकणांमध्ये ) 80% पाणी असते परंतु मधात केवळ 14-18% पाणी असते.)


१०. एक किलो मध बनवण्यासाठी संपूर्ण पोळ्याला सुमारे ४० लाख फुलांचा रस शोधायला लागतो आणि ९९,००० मैलांचा प्रवास करावा लागतो, हे पृथ्वीच्या तीन फेऱ्या मारण्या इतके आहे.


११. मधमाशांच्या पोळ्याभोवती तापमान वर्षभर 33 डिग्री सेल्सिअस असते , जेव्हा हिवाळ्यात तापमान कमी होण्यास सुरवात होते तेव्हा ते सर्व एकत्रित जवळ राहतात जेणेकरून उष्णता निर्माण होऊन कायम राहील .उन्हाळ्यात, ते आपल्या पंखांनी पोळ्याला हवा देतात , आपण काही अंतरावर उभे राहून त्यांच्या पंखांचा 'हम्म' आवाज ऐकू शकता.


१२. एक मधमाशी आपल्या संपूर्ण आयुष्यात चमच्याच्या १२व्या भागाइतकेच बनवते कारण , त्यांचे आयुष्य 45 दिवस आहे.

१३. नर मधमाशी संगमानंतर मरण पावते कारण समागमानंतर त्यांचे अंडकोष फुटतात.


१४. नर मधमाशी, म्हणजे ड्रोन्स यांना वडील नसतात त्यांना थेट दादा किंवा आई असते कारण ते विनाअनुदानित (unfertilized ) अंड्यांपासून जन्माला येतात. ही अंडी राणी मधमाशी, कोणत्याही नर मधमाशी शिवाय एकट्याने तयार करते . म्हणून, त्यांना वडील नसतात , फक्त एक आई असते.


१५. मधात 'फ्रक्टोज (fructose ) जास्त प्रमाणात असल्याने ते साखरपेक्षा २५% जास्त गोड आहे.


१६. हजारो वर्षांपर्यंत मध खराब होत नाही. हे एकमेव अन्न आहे ज्यात जीवनासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व गोष्टी आहेत: एनजाइम्स: याच्याशिवाय आपण श्वास घेतलेला ऑक्सिजन देखील वापरू शकत नाही, जीवनसत्त्वे: पोषक तत्वे , खनिजे, पाणी इ. तसेच हे एकमेव अन्न आहे ज्यात अँटीऑक्सिडंट्स आहेत ज्याला 'पिनोसेम्ब्रिन' म्हणतात जे मेंदूत क्रियाकलाप (कामाचा वेग) वाढविण्यात मदत करते.


१७. राणी मधमाशी जन्माला येत नाही परंतु ती बनली जाते. ती ५-६ दिवसांतच उत्पादन करण्यास योग्य होते . हि नर मधमाशीला आकर्षित करण्यासाठी हवेत 'फेरोमोन' नावाचे एक रसायन सोडते , ज्यामुळे नर आकर्षित होतो आणि मग ते दोघे हवेत समागम करतात.


१८. राणी मधमाशाचे वय 5 वर्षांपर्यंत असू शकते आणि हि अंडी तयार करणारी पोळ्यामधील एकमेव सदस्य आहे . ती उन्हाळ्यात खूप व्यस्त होते कारण ह्या दरम्यान पोळ्यामध्ये मधमाश्यांची संख्या वाढलेली असते . ती आयुष्यात एकदाच संभोग करते आणि तिच्या आत इतकी शुक्राणू गोळा करते की ती आयुष्यभर अंडी देऊ शकते. ती दिवसाला 2000 अंडी देते . म्हणजे, दर 45 सेकंदाला एक.


१९. 28 ग्रॅम मध मध्ये , मधमाशीला इतकी शक्ती मिळते की ती संपूर्ण पृथ्वी फिरू शकेल .


२०. पृथ्वीवरील सर्व प्राण्यांपेक्षा मधमाश्यांची भाषा सर्वात कठीण आहे. 1973 मध्ये, "वॅगल डान्स" ही भाषा समजल्याबद्दल कार्ल फॉन फ्रिश यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले.


२१. २ राणी मधमाश्या एक पोळ्यामध्ये नाही राहू शकत आणि जर राहिल्याचं तर त्या अगदी छोट्या काळासाठी , कारण जेव्हा दोन राणी मधमाशी एकमेकांना भेटतात तेव्हा ते मैत्रीऐवजी एकमेकांवर आक्रमण करण्यास प्राधान्य देतात आणि हे तोपर्यंत चालू राहतो जोपर्यंत एखादी राणी मधमाशी मरण पावते.


२२. राणी मधमाशी जन्माला का येत नाही, ती तयार का केली जाते?

उत्तर: कामगार मधमाश्या अस्तितवात असलेल्या राणीच्या अंड्याना fertilized करून त्याच्या मेणापासून 20 कोशिका (पेशी) तयार करतात, त्यानंतर राणीच्या अळ्यापासून तयार झालेल्या 'रॉयल ​​जेली' नावाच्या खास अन्नाच्या मदतीने नर मधमाशी त्या मेणच्या आत पेशी बनवतात. हि प्रक्रिया तोवर चालू राहते जोपर्यंत त्या कोशिकांची लांबी २५ mm पर्यंत होते. पेशी उत्पादन प्रक्रियेच्या 9 दिवसानंतर या पेशी मेणच्या थराने पूर्णपणे झाकल्या जातात आणि नंतर त्यापासून राणी मधमाशी तयार केली होते .


२३. राणी मधमाशी मरण पावल्यास काय होते?

उत्तर: राणी मधमाशी सतत एक खास रासायनिक 'pheromones' तयार करत असते . आणि ती जेव्हा मरण पावते तेव्हा कामगार मधमाश्याना त्या रसायनाचा सुवास येणे बंद होते . ज्यावरून त्यांना समजते की राणी एकतर मरण पावली किंवा पोळे सोडून गेली . राणी मधमाशाच्या मृत्यूमुळे संपूर्ण पोळा नष्ट होऊ शकतो कारण जर ती मरण पावली तर नवीन अंडी कोण तयार करेल? त्याच्या मृत्यूनंतर, कार्यरत मधमाश्यांना अवघ्या ३ दिवसात कोशिका बनवून नवीन राणीची मधमाशी बनवावी लागते.


२४. जर पृथ्वी वरून सर्व मधमाश्या संपुष्ट झाल्या तर ?

असे झाल्यास मानवी जीवन हळूहळू संपुष्टात येईल कारण पृथ्वीवर 90 % मानवी खाद्यपदार्थ तयार करण्यात मधमाश्यांचा मोठा हात आहे. बदाम, काजू, संत्री, पपई, कापूस, सफरचंद, कॉफी, काकडी, वांगे, द्राक्षे, किवी, आंबा, भेंडी, पीच, स्नॅक्स, मिरपूड, स्ट्रॉबेरी, किन्नू, अक्रोड, टरबूज इत्यादी परागण मधमाश्यानमुळे होते , तर गहू, माशी आणि तांदूळ हवेने परागण होते. त्यामुळे त्यांच्या मृत्यूमुळे, 100 पैकी 70 पिके थेट नष्ट होतील, अगदी गवतही वाढणार नाही. थोर शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी असेही म्हटले आहे की जर मधमाश्या पृथ्वीपासून काढून टाकल्या गेल्या तर मानवी प्रजाती किमान फक्त 4 वर्षे जगू शकतील.


मित्रोंना तुम्हाला हा मराठी वारसा चा लेख जर आवडला असेल तर आम्हाला Facebook वर Like आणि share नक्की करा. या वरील लेखात जर तुम्हाला काही चुकीचे वाटत असेल तर कमेंट बॉक्स मध्ये आम्हाला त्याची माहिती द्या आम्ही हा लेख अपडेट करत राहू.



You May Also Like